Annou wè sa ki andedan CUAP

Chile, Un Atout Pris (CUAP) se yon seri blog-post kote w'ap aprann kòman e poukisa MERITOKRASI a dwe Kaba Medyokrasi ann Ayiti.

Fenk Sòti

3 / 5 de 1 Internaute

Vote utilisateur: 0 / 5

Etoiles inactivesEtoiles inactivesEtoiles inactivesEtoiles inactivesEtoiles inactives
 

PREMYE PATI A

ANNOU KONNEN MÈT AFÈ A

Zanmi mwen,

Jou jodiya se youn nan lòt jou ki gen pou rive yo kote anpil bagay espesyal pral rive. Se pa pwofesi m’ap fè paske pa genyen bagay konsa ankò daprè sa Bib la di, se jis selon preparasyon k’ap fèt yo. Nan ka jodiya se moman pou mwen kòmanse pale de «Chile un atout pris » oubyen «Tchile, yon atou mwen pran ».

Avan mwen kòmanse, mwen vle prezante remèsiman mwen ak tout moun sila yo mwen pral site la. Mwen ranje yo nan lòd depi mwen timoun jis kounyea :

1) Yahweh, Elohim, se li ki pèmèt moun mwen ye a posib.


DEZYÈM PATI A

JAN KOLO, PEYIZAN AN

Nou nan lane 1993 (anviwon), nan moman kote avni mwen nan « Collège Martin Luther King » te tankou yon syèl chaje a zetwal. Men se pa te sa desten mwen te ye malgre mwen te fè tout sa ki depann de mwen menm. Nan laj sa se bat bèt mwen epi pote bèl kanè mwen te genyen kòm devwa. Se pi gwo devwa tout timoun ak jenn devan paran yo ak peyi yo, bat bèt ou epi pote bèl kanè. Mwen konseye paran yo fè timoun yo aprann yon metye epi montre yo beaba jere lajan, aprann nan lekòl lavi a tou depi timoun. Bat bèt pi fasil kounyea ak entènèt ki nan pla men w lan. Pa pèdi tan w nan ranse. Pi devan w’ap konprann mwen.


TWAZYÈM PATI A

TÈT DWAT POU PÒTOPRENS


Nan epòk pa mwen an, youn nan pi gwo rèv yon jèn Ayisyen tankou mwen menm se te viv Pòtoprens (ou konnen). Se konsa lavi te pemèt mwen antre nan kapital Ayiti a nan lane 1995 (si memwa mwen pa twonpe’m). Se kounyea m’ap konprann tout sa fè pati plan pou Meritokrasi a etabli nan Ayiti.

Premye kote mwen te desann se te nan kwadèboukè. Mwen pase yon ti tan ak manmi mwen epi tou matant mwen Ana (Chapo pou Matant mwen sa a tou, lanmou li pou mwen se nan aksyon li montre sa) – Yon moun ki di w li renmen ou nan bouch se blofe l’ap blofe’w. Prefere li pa di w anyen.


KATRIYÈM PATI A

DON CURT NAN KIBA

Pandan m'ap ekri pati sa, mwen santi chagren, epi tou mwen santi lajwa. Mwen pa te santi mwen konsa nan Oktòb 2000 paske mwen te jèn gason, lib tankou ti zwazo. Se lè sa mwen t'ap kite Ayiti pou mwen te ale etidye Kiba. Men, mwa Oktòb 2017 la te diferan. Mwen te genyen 2 chwa. Oubyen mwen rete Ayiti epi gache lavni mwen, kraze tout gwo rèv mwen (KMVM se youn). Oubyen mwen ale pou mwen louvri pòt pou tout rèv mwen yo reyalize.

Sa ki fè mwen chagren kounyea se paske 31 Oktòb 2017 la mwen te dwe kite yon sèl (1) pitit mwen genyen epi mwen renmen anpil la - lanmou mwen pou li manifeste nan non li pote a. Ane pase nan menm le sa, mwen te nan Avyon ap kite Ayiti. Mwen chagren paske mwen p'ap la pou mwen asire mwen li jwenn ledikasyon mwen konnen k'ap bon pou li a. L'ap manke pati pa mwen an. Mwen konnen li panse ak mwen anpil menm jan mwen panse ak li toutan. Mwen sonje nan Oktòb 2017 la tou, pitit mwen an te pote yon desen tonton Desalin li te mete koule sou li epi li te ban mwen li (Mwen kwè genyen anpil mesaj nan jès sa), fòk ou ta wè bon kalite travay yon timoun 4 lane fè. Mwen te fye anpil pou mwen wè sa. M'ap pataje foto desen sa depi mwen jwenn li.

Mwen chagren paske se devwa mwen kòm papa pou mwen la pou li. Si mwen rete Ayiti mwen p'ap itil li anyen. Sepandan, mwen gen lajwa paske mwen genyen posibilite kounyea pou mwen reyalize rèv mwen yo epi li pral kapab jwi de reyalizasyon sa yo. Li t'ap enposib si mwen te rete paske Ayiti DETWI rèv tout jèn, se pou sa tout jèn kite li ale chèche lavi miyò lòtbò menm lè anyen pa di vi a pral pi bon pou yo. Sa ki enpòtan se KITE Ayiti.

Zanmi mwen, youn nan rèv mwen se CHANJE santiman sa chak Ayisyen genyen pou Ayiti sitou jèn tankou mwen yo. Se pou sa pwojè KMVM lan sou pye (Seri sa fè pati pwoje KMVM lan).

Mwen te pwofite fè ti rale sa yo paske avyon pou Kiba a pa te ko ateri. Nou fenk ateri epi nou rive La Habana, Cuba. Yon lòt eksperyans kòmanse pou Rodrigue Osirus ki pral Don Curt pi devan.


SENKYÈM PATI A

AYITI MWEN VLE

Nou nan lane 2006 nan mwa dawout. Apre 4 lane deyò m’ap retounen ak kè kontan nan peyi mwen Ayiti. Kontantman sa a te jistifye paske mwen pa te ko konprann anyen nan politik jiskaske mwen te kòmanse aprann lang grèk (koynè a). Se te timoun mwen te ye nan sans sa.

Pandan Avyon an t’ap panche zèl li tankou bon zwazo pou li ateri mwen kòmanse wè Pòtoprens tankou jan mwen te kite li lè mwen te ale a nan lane 2000. Sa pa te twò deranje mwen paske mwen pat ko konprann anyen nan kisa sa vle di jere yon peyi. Mwen pa te ko konnen politik se yon syans li ye epi li pa pèmèt moun san sèvo antre ladan li. Syans pa mache san entèlijans, mo grèk pou syans la klè sou sa.

Manman mwen te gentan voye chèche mwen nan ayewopò a, malerezman zanmi sa gentan kite tè sa. Sa ki fè mwen plis mal se paske li pot ko fè sa Jezi te di Nikodèm lan.

Se konsa apre yon ti tan ap viv ak manman mwen, mwen te ale viv pou kò mwen nan Dèlma. Kòm mwen te deja antrene sou kòman pou mwen viv pou kont mwen, sa pa te yon pwoblèm pou mwen. Kounyea annou gade kòman mwen te pase 8/11 (Out 2006 jouk Jwen 2014), nan 2 tan, n’ap we 8 lane nan Pati sa rès 3 yo n’ap wè yo nan 6èm pati a.


SIZYÈM PATI A

MWEN TE PALE W

Nou nan lane 2014, 8 tan depi mwen kite Kiba kote mwen te chwazi retounen Ayiti menm lè mwen te genyen lòt chwa. Apre tout «defi » nou te leve yo nan senkyèm pati a, sa pa te anyen. Se te jis twòkèt la chay la te dèyè.

Zanmi mwen, ban mwen tou pwofite di w sa, toutotan w’ap viv sou tè sa a, w’ap toujou jwenn 2 sitiyasyon sa yo : yon lè se Twokèt, yon lòt se Chay. Li dwe konsa paske se sèl fason pou byen grandi ak sajès nan lavi sa. Se sèl fason pou ou aprann nan sèl lekòl ki fonksyone konsa : Li ba ou egzamen an anvan epi apre sa ou aprann leson an pou kont ou. Se yon metòd ki trè efikaz paske mwen se yon pwofesè, mwen konnen meyè fason pou fome yon elèv se fè li aprann oubyen dekouvri bagay yo pou kont li. Se pou sa tou anpil moun konnen mwen kòm moun ki renmen poze kesyon. Kesyon yo pemèt mwen ede moun m’ap pale avè li a pou li reflechi plis epi aprann pou kont li.

Chay ki koresponn nan moman mwen pèdi djòb mwen te eksplike ou nan senkyem pati ki se nan repons kesyon sa li ye: Kisa ou panse mwen pral fè ? Kouman mwen pral pran swen mandanm ak pitit ? Pran 1 minit avan ou kontinye li pou eseye jwenn repons la.


SETYÈM PATI A

CHILI, YON ATOU MWEN PRAN

Charles Dickens te di "Never say never", si mwen t’ap mete li nan Kreyòl pou ou menm li t’ap konsa: "Pa janm di  janmen".

Si ou se yon lektè fidèl KMVM / CUAP ou deja konnen mwen te pase yon bon tan Kiba ap etidye nan inivèsite. Ebyen, tou pre mwen t’ap viv yon chilyen. Mwen p’ap di non li pou mwen kenbe sa konfidansyèl. Mwen te tèlman pa renmen fason li t’ap viv, mwen te vin pa tolere fason nenpòt lòt moun ki sòti nan peyi li. Mwen te menm di si t’ap genyen yon peyi pou mwen ale li p’ap janm peyi misye a. Se sa ki fè, mwen pa te janmen dòmi reve ale nan peyi Chili. Ebyen Charles Dickens bon sou mwen. Si ou te li sizyèm pati a. W’ap konprann depi kilè mwen te deside chwazi peyi sa menm lè mwen pa te bliye santiman mwen te genyen pou li.

Zanmi mwen, mwen te resi kwè mwen pral Chili lè tikè mwen te rive jwenn mwen. Nou tout ki te okouran lè Chili t’ap fè bòz nan tout medya Ayisyen yo kòman pwosesis la te ye. Anpil jèn viktim yon sòt de kontrebann/enjistis ki t’ap fèt sou bagay sa. Antouka, objektif pati sa se fè w viv sa mwen te viv depi mwen te kite lakay mwen le 31 Oktòb 2017 jouk ou rive konnen kisa k’ap fèt pou avansman KMVM. Konsa w’ap ka konprann pi byen poukisa KMVM ap lite pou lemonn antye ka RESPEKTE  Ayisyen nenpòt kote li ye. Se sa MERITOKRASI a pral bay kòm rezilta final. Se sa KMVM ap defann..

Se pa yon travay ki fasil, men CUAP fè w konnen leve defi se plezi mwen e mwen kwè nan EKIP, mwen pa kwè nan gwoup (se pa menm bagay).


UITYÈM PATI A

APÈL POU TOUT AYISYEN

Danny Dorling te di "Nou paka kontan si moun ki bò kote nou yo pa kontan; se pa sèlman fanmi ak zanmi nou men se tout sitwayen nou yo, paske yo pataje menm bout tè a avèk nou. Kelke swa jan li ye a, pwoblèm yo ap afekte nou oubyen pitit, ak pitit pitit nou."

Depi lè mwen te rantre Ayiti sòt etidye Kiba nan mwa out 2006, mwen te wont anpil de eta mwen te wè peyi mwen. Sa ki pi mal la ann Ayiti, ou pa janm konnen kilè ap genyen yon beblozay, yon leve kouri, yon demen moun pa sòti, yon voye prezidan ale, yon pyeje premye minis, yon manifestasyon vyolan. Sa yo rele MEDYOKRASI. Tout lòt jèn ki te nan fakilte desyans ak mwen epi tout lòt moun ki konprann matematik ka wè li posib pou ekri ekwasyon/fòmil mizè Ayiti. Se toujou menm ti bagay yo k’ap repete. Bagay sa yo tèlman fè mwen mal ke yo tounen yon kansè k’ap manje mwen andedan, sa lakòz kò mwen pa janm ka pran chè. Moun ka wè mwen delwen epi yo konprann mwen byen men moun ki travay ak mwen deprè konnen ki soufrans m’ap pase. Mwen malad paske peyi mwen AYITI malad jouk nan zo.

Li posib ke anpil Ayisyen KITE Ayiti, y’al chèchè yon lavi miyò pou tèt yo, fanmi yo ak zanmi yo. Mwen menm, mwen egzile tèt mwen de Ayiti pou mwen vin prepare epi patisipe nan gerizon pou toutan peyi mwen AYITI. Mwen PA KITE Ayiti. Mwen P’AP JANM KITE Ayiti. W’ap konprann sa si ou rive li tout pati CUAP yo.

Nan 8èm pati sa, nan non fondatè KMVM yo, mwen deside dedye li nan pale de POLITIK. Pou ou pa konprann se menm mo POLITIK ou konn tande Ayiti a, mwen deside pataje ak tout Ayisyen kòman pou nou rezoud pwoblèm Danny Dorling poze nan kòmansman tèks sa. Se sa ki rele POLITIK : Se rive kreye kondisyon pou tout sitwayen viv nan lapè, lanmou, pataj, devlòpman, epi depasman. Se pou rezon sa KMVM kreye – Se Wout ki pral menmen Ayiti nan MERITOKRASI a. Mwen envite w swiv ak anpil atansyon dewoulman prezantasyon KMVM lan nan videyo sa :.


Nou nan lane 2014, 8 tan depi mwen kite Kiba kote mwen te chwazi retounen Ayiti menm lè mwen te genyen lòt chwa. Apre tout «defi » nou te leve yo nan senkyèm pati a, sa pa te anyen. Se te jis twòkèt la chay la te dèyè.

Zanmi mwen, ban mwen tou pwofite di w sa, toutotan w’ap viv sou tè sa a, w’ap toujou jwenn 2 sitiyasyon sa yo : yon lè se Twokèt, yon lòt se Chay. Li dwe konsa paske se sèl fason pou byen grandi ak sajès nan lavi sa. Se sèl fason pou ou aprann nan sèl lekòl ki fonksyone konsa : Li ba ou egzamen an anvan epi apre sa ou aprann leson an pou kont ou. Se yon metòd ki trè efikaz paske mwen se yon pwofesè, mwen konnen meyè fason pou fome yon elèv se fè li aprann oubyen dekouvri bagay yo pou kont li. Se pou sa tou anpil moun konnen mwen kòm moun ki renmen poze kesyon. Kesyon yo pemèt mwen ede moun m’ap pale avè li a pou li reflechi plis epi aprann pou kont li.

Chay ki koresponn nan moman mwen pèdi djòb mwen te eksplike ou nan senkyem pati ki se nan repons kesyon sa li ye: Kisa ou panse mwen pral fè ? Kouman mwen pral pran swen mandanm ak pitit ? Pran 1 minit avan ou kontinye li pou eseye jwenn repons la.

Charles Dickens te di "Never say never", si mwen t’ap mete li nan Kreyòl pou ou menm li t’ap konsa: "Pa janm di  janmen".

Si ou se yon lektè fidèl KMVM / CUAP ou deja konnen mwen te pase yon bon tan Kiba ap etidye nan inivèsite. Ebyen, tou pre mwen t’ap viv yon chilyen. Mwen p’ap di non li pou mwen kenbe sa konfidansyèl. Mwen te tèlman pa renmen fason li t’ap viv, mwen te vin pa tolere fason nenpòt lòt moun ki sòti nan peyi li. Mwen te menm di si t’ap genyen yon peyi pou mwen ale li p’ap janm peyi misye a. Se sa ki fè, mwen pa te janmen dòmi reve ale nan peyi Chili. Ebyen Charles Dickens bon sou mwen. Si ou te li sizyèm pati a. W’ap konprann depi kilè mwen te deside chwazi peyi sa menm lè mwen pa te bliye santiman mwen te genyen pou li.

Zanmi mwen, mwen te resi kwè mwen pral Chili lè tikè mwen te rive jwenn mwen. Nou tout ki te okouran lè Chili t’ap fè bòz nan tout medya Ayisyen yo kòman pwosesis la te ye. Anpil jèn viktim yon sòt de kontrebann/enjistis ki t’ap fèt sou bagay sa. Antouka, objektif pati sa se fè w viv sa mwen te viv depi mwen te kite lakay mwen le 31 Oktòb 2017 jouk ou rive konnen kisa k’ap fèt pou avansman KMVM. Konsa w’ap ka konprann pi byen poukisa KMVM ap lite pou lemonn antye ka RESPEKTE  Ayisyen nenpòt kote li ye. Se sa MERITOKRASI a pral bay kòm rezilta final. Se sa KMVM ap defann..

Se pa yon travay ki fasil, men CUAP fè w konnen leve defi se plezi mwen e mwen kwè nan EKIP, mwen pa kwè nan gwoup (se pa menm bagay).

Danny Dorling te di "Nou paka kontan si moun ki bò kote nou yo pa kontan; se pa sèlman fanmi ak zanmi nou men se tout sitwayen nou yo, paske yo pataje menm bout tè a avèk nou. Kelke swa jan li ye a, pwoblèm yo ap afekte nou oubyen pitit, ak pitit pitit nou."

Depi lè mwen te rantre Ayiti sòt etidye Kiba nan mwa out 2006, mwen te wont anpil de eta mwen te wè peyi mwen. Sa ki pi mal la ann Ayiti, ou pa janm konnen kilè ap genyen yon beblozay, yon leve kouri, yon demen moun pa sòti, yon voye prezidan ale, yon pyeje premye minis, yon manifestasyon vyolan. Sa yo rele MEDYOKRASI. Tout lòt jèn ki te nan fakilte desyans ak mwen epi tout lòt moun ki konprann matematik ka wè li posib pou ekri ekwasyon/fòmil mizè Ayiti. Se toujou menm ti bagay yo k’ap repete. Bagay sa yo tèlman fè mwen mal ke yo tounen yon kansè k’ap manje mwen andedan, sa lakòz kò mwen pa janm ka pran chè. Moun ka wè mwen delwen epi yo konprann mwen byen men moun ki travay ak mwen deprè konnen ki soufrans m’ap pase. Mwen malad paske peyi mwen AYITI malad jouk nan zo.

Li posib ke anpil Ayisyen KITE Ayiti, y’al chèchè yon lavi miyò pou tèt yo, fanmi yo ak zanmi yo. Mwen menm, mwen egzile tèt mwen de Ayiti pou mwen vin prepare epi patisipe nan gerizon pou toutan peyi mwen AYITI. Mwen PA KITE Ayiti. Mwen P’AP JANM KITE Ayiti. W’ap konprann sa si ou rive li tout pati CUAP yo.

Nan 8èm pati sa, nan non fondatè KMVM yo, mwen deside dedye li nan pale de POLITIK. Pou ou pa konprann se menm mo POLITIK ou konn tande Ayiti a, mwen deside pataje ak tout Ayisyen kòman pou nou rezoud pwoblèm Danny Dorling poze nan kòmansman tèks sa. Se sa ki rele POLITIK : Se rive kreye kondisyon pou tout sitwayen viv nan lapè, lanmou, pataj, devlòpman, epi depasman. Se pou rezon sa KMVM kreye – Se Wout ki pral menmen Ayiti nan MERITOKRASI a. Mwen envite w swiv ak anpil atansyon dewoulman prezantasyon KMVM lan nan videyo sa :.